FAQJA KRYESORE
DIPLOMACI

Nënshkruhet marrveshja e bashkëpunimit midis Arkivit të Kosovës dhe Bibliotekave
dhe Arkivave Kombëtarë të Egjiptit

Nga Vjollca LISI

Prej disa kohësh, Arkivi i Kosovës është antar i Këshillit Ndërkombëtar të Arkivave( Kategoria A) me seli në Paris.

Aktualisht- në kuadrin e proçeseve reformues dhe demokratizuese- si dhe në sajë të përkujdesit të drejtuesve të tij,bashkëpunon me shumë Arkiva të vendeve të ndryshme si, me Arkivin e Londrës, të Bonit, të Sofies, të Tiranës, të Sarajevës, të Ljublanës, të Shkupit, të Moskës, të Budapestit.

Arkivi i Kosovës drejtohet nga Dr.Isuf Osmani, i cili ka filluar t’i përkushtohet këtij institucioni, që në vitin 1973, kur punonte në Arkivin Komunal.Mbajtës i titullit “Doktor i Shkencave” dhe i diplomuar në Fakultetin e Filozofisë në Ljublanë, Isuf Osmani ka një fond prej 35 artikujsh, relacionesh e pinimesh shkencore origjinale në fusha të ndryshme të mbledhjes dhe arkivimit të kulturës historike dhe materiale.Ai është gjithashtu autor edhe i dy librave të botuar, gjithnjë në këtë fushë.

Një kujdes të veçantë po i kushtohet këto kohët e fundit, edhe krijimit të lidhjeve të reja të bashkëpunimit të ndërsjelltë, me vendet e Lindjes së Mesme dhe, në rradhë të parë, me Egjiptin.

Në këtë kuadër, në prill të vitit në vazhdim( 2004)-gjatë një vizite pune në Kosovë- Arkivi i Kosovës autorizon Prof.Dr. Beqir Ismailin( intelektual kosovar, drejtues i agjencisë së shtypit “Albapress” në Kairo)të krijojë atë klimë njohje dhe interesi për bashkëpunim, tek pala egjiptiane, për t’u konkretizuar më pas, në lidhjen e një marrveshje zyrtare.

Dhe, në një moment të dytë,Beqir Ismaili,në emër të Arkivit të Kosovës, do të impenjohet në krijimin e lidhjeve të tjera midis institucioneve homologe, me vendet e tjera të Lindjes së Mesme.

Kështu, si rezultat i kontakteve të vazhdueshme, bisedave dhe shkëmbimit të mendimeve me autoritetet egjiptiane të kësaj fushe,më 19 korrik të vitit në vazhdim(2004) u arrit nënshkrimi zyrtar i marrveshjes midis Arkivit të Kosovës dhe Bibliotekës e Arkivave Kombëtare të Egjiptit.

Në një nga ambjentet e ndërtesës luksoze (buzë Nilit) të selisë së Përgjithshme të Biblotekës Kombëtare dhe të Arkivave Kombëtare të Egjiptit, në një klimë miqësore dhe interesi reciprok, u nënshkrua prokolli zyrtar i marrveshjes në fjalë midis dy institucioneve homologe.

Për palën kosovare nënshkroi Prof.Dok. Beqir Ismaili ( i njohur në ambjentet vendase për titujt e shumtë të nderit që mban në disa fusha të kulturës arabe), ndërsa për palën egjiptianë, nga Drejtori i Përgjithshëm i Bibliotekës Kombëtare dhe Arkivave, Prof.Dr Ahmed Ali Morsi.

Prof.Dr.Morsi është një personalitet i njohur në vend dhe sidomos në arenën ndërkombëtare, studjues me emër i disa fushave të kulturës materiale, anëtar nderi i mjaft institucioneve ndërkombëtare, lektor i shumë universiteteve të huaja( kryesisht amerikane) , autor i 10 librave, 15 studimeve voluminoze ( të botuara në disa gjuhë të huaja e arabe), përveç dhjetra artikujve, relacioneve të botuara nëpër organe të ndryshme të shtypit vendas dhe të atij të specializuar ndërkombëtar.

Përpara nënshkrimit të protokollit , duke folur për interesimin e drejtuesve egjiptianë të këtij institucioni, Prof.Dr Beqir Ismaili shprehet:

”Dr.Morsi dhe kolegë të tij, kanë shprehur gjithnjë një gadishmëri të shprehur në termat “T’u japin përparësi kërkesave dhe ndihmës për Kosovën”.Ata-shton ai- i ndjekin me simpati zhvillimet në Kosovë, ndryshimet demokratike dhe janë gati të japin ndihmesën e tyre në krijimin e fushave të reja të bashkëpunimit, konform ligjeve prkatëse”.

Marrveshja në fjalë përmban 12 nene bashkëpunimi reciprok midis dy institucioneve, në fusha të tilla si në teknologji, përvojë informimi, në fushën e shkëmbimit falas të titujve të librave dhe të literaturës së specializuar në teknikat e ruajtjes dhe të arkivimit të informacionit, në shkëmbim materialesh dokumentorë midis dy Arkivave, etj.

Pjesë e kësaj marrveshje janë edhe shkëmbimet e vizitave ( rreth dy javore) midis specialistëve të të dy insitucioneve, ndihma e ndërsjelltë në mjete dhe teknologji me interes arkivor, specializime, mbajtje seminaresh, tubimesh, organizime ekspozitash apo panairesh në të dy vendet, krijimi me përparësi, i lehtësive studimore dhe kërkimore shkencore për specialistët e ftuar, gjithnjë sipas ligjeve në fuqi.

Arkivi Kombëtar i Egjiptit është një nga institucionet më të rëndësishëm (në këtë fushë) në botë, për pasurinë, larminë dhe autenticitetin e shumë dokumentave me vlerë kombëtare dhe ndërkombëtare. Ai përmban “kujtesë” të gjallë historike dhe dokumentore në disa gjuhë ( arabisht,turqisht, gjermanisht, anglisht, frëngjisht)si dhe në mjaft gjuhë të rralla dhe të vjetra, falë lidhjeve të hershme të krijuara, shekuj më parë, me vende të ndryshme të botës.

Për publikun kosovar ( dhe më gjërë për atë shqiptar), me interes është fakti se Mohamed Ali Pasha konsiderohet si themeluesi i Arkivit modern kombëtar egjiptian, pasi ai qe i pari pushtetar që u kujdes për mbledhjen dhe ruajtjen e dokumentave, si një thesar me vlera historike, shkencore dhe qytetare.Në dokumentat njohës për Bibliotekat dhe Arkivat Kombëtarë të Egjiptit thuhet shprehimisht se”nën kujdesin vetjak të Mohamed Ali Pashës, më 1828 krijohet Arkivi i Përgjithshëm i Egjiptit.”

Brezat e mëtejshëm të familjes së Mohamed Ali Pashës, e çuan më tej këtë traditë, duke krijuar lidhje bashkëpunimi me historianë,shkrimtarë, intelektualë të Perëndimit( anglezë, francezë, italianë), për të shkruar historinë e familjes mbretërore dhe për të ruajtuar çdo dokument me rëndësi kombëtare.

Pallati i princ Abedinit (pasardhës i familjes së Mohamed Aliut në fillim të shekullit të XIX-të) konsiderohet si selia e parë e “Arkivit Historik” të Egjiptit.

Në vitin 1990 Arkivat Kombëtare vendosen me seli në ambjentet ku ndodhen aktualisht- buzë Nilit, pranë hotel”Konrad”-it- një nga më luksozët në Egjipt dhe në krejt Lindjen e Mesme.

Me dekret të veçantë presidencial, Arkivat Kombëtare shpallen po atë vit, një institucion i pavarur.

Një tjetër fakt interesant për studjuesit shqiptarë është dhe fakti në Arkivat dhe Biblioteka Kombëtar e Egjiptit, përmban një thesar të tërë dokumentash, dorëshkrimesh e materialesh të rralla origjinale,të mendimtarëve, poetëve, atdhetarëve shqiptarë, të shkruara në shekujt e kaluar, në gjuhët arabe dhe turke.

Shtypi i përditshëm egjiptian, radio dhe televizioni kombëtar, i kushtuan nënshkrimit të marrveshjes në fjalë, artikuj, informacione e kronika të shoqëruara me filmime.